"

Limbo-Hollands: Creooltaal

Column: Dan sjrief mer plat

 

Limbo-Hollands: Creooltaal; gekald in Nederlands Limburg door de aafsjtammelinge van boere, koelpiete en pottemennekes. ’t Is gein dialek, mer Creools, óntsjtange oet de ónkunde van Limburgers um zich ’t Nederlands eige te make van veur de 2e wièreld krieg. Wie minder de Limburger in contak is mèt ’t Nederlands, wie sjoaner ’t Limbo-Hollands.

En wat is noe tiepies aan dit creools? Veural de klanke die ’t Hollesj neet kènt, zoa wie de “ö” (van “höbbe”) die dèks es ‘n “u” wurd gesjreve mer toch es “ö” wurd oetgesjpraoke in ’t Hollesj. Daonaeve ’t gebroek van klanke oet ’t Frans: Trainer: treener (oetsjpraok Hollesj) – traener (veer), Bulletin: boeletin – bulletè (veer). Die oetsjpraoke kómme ouch truuk in name: Lardinois – Lardinwa, Agnes – Anjès, Irene - Iraen.

Ouch kenmerk ’t Limbo-Hollands zich in ‘n angere naodrök van de klemtoan van Franse weurd: ENtree, CHASsis. ’t Frans kènt ouch väöl weurd die eindige op “age”. Es Limburger sjpraeke veer dat in ’t Hollesj oet es “aasj”, wie: garaasj – etalaasj. Wat veer ouch dónt es veer Hollesj kalle is klinkers weglaote in weurd: knijn, knon, klender. Of van miè weurd eine make: Ik schrijvu een brief; Een gepeldei. En weurd die op ‘n “m” eindige, dao plekke veer nog ‘n “p” aan vas en aan de lètter “t” aan ’t eind, dónt veer neet aan mèt: Hij heef hem in elkaar geramp; Hij komp niet; Een groot fees.

En neet te vergaete, de lengte van de klinkers (’t zinge). Dit gebeurt veural es inkelvoudige weurd in ’t Limburgs lank waere oetgesjpraoke en ’t biejbehuèrend meervoud woord korter: Ein pae_erd – Twiè paerd. De “aa” in paard wurt dan lank getrokke.

Wurt vervolgd…

Bron: Limbo-Hollands Paul Wijnands

 

Laes editie 3-25 van #de Hulsberger